Van ad-hoc plannen naar vooruitkijken: capaciteitsmanagement begint bij een visie

Een onverwacht personeelstekort. Een gat in het rooster. Een planner die snel moet schuiven om de dienst toch rond te krijgen. Voor zorgorganisaties zijn dit herkenbare operationele vraagstukken.

Maar wanneer alle aandacht uitgaat naar het oplossen van vandaag, blijft een belangrijkere vraag liggen: hoe willen we onze beschikbare capaciteit eigenlijk inzetten?

Volgens Marjoke Dijkema, senior consultant capaciteit, planning en beheer bij AAG, moet capaciteitsmanagement daarom niet alleen een operationeel onderwerp zijn. Juist bestuurders, directeuren en managers moeten eerst nadenken over de visie achter de inzet van capaciteit.

Problemen van vandaag kunnen een strategische oorsprong hebben

Marjoke ziet dat zorgorganisaties nog veel bezig zijn met tactische en operationele vraagstukken rondom capaciteit en planning. Tegelijkertijd wordt volgens haar nog te weinig het strategische gesprek gevoerd.

Terwijl daar keuzes worden gemaakt die later invloed hebben op de planning.

Welke capaciteit heeft de organisatie beschikbaar? Hoe wil je die inzetten? Wat vind je daarin belangrijk? En wat betekent dat vervolgens voor beleid, processen en medewerkers?

Voor capaciteitsmanagement is volgens haar juist die visie vanuit bestuur, directie en management nodig.

Planning staat niet op zichzelf

De reden daarvoor is dat capaciteitsmanagement verschillende delen van een organisatie raakt.

Marjoke noemt bijvoorbeeld de relatie met data. Vanuit AAG Analytics kan data uit een planningspakket worden gebruikt voor tactische sturing. Daarnaast is er een duidelijke financiële component: wat ontvangt een zorgorganisatie vanuit financiers en hoeveel personeel kan op basis daarvan worden ingezet?

Ook personeelsbeleid, facilitair en vastgoed kunnen ermee samenhangen. Marjoke Dijkema noemt bijvoorbeeld een vraagstuk waarbij bepaald moest worden hoeveel ruimtes in nieuwbouw nodig waren voor specifieke zorgapparatuur.

Capaciteitsmanagement is daarmee niet uitsluitend een planningsvraagstuk.

Kijk naar visie, beleid, proces, systeem én cultuur

Bij het onderzoeken en verbeteren van planning kijkt AAG volgens Marjoke naar vier onderdelen: visie en beleid, proces, systeem en cultuur.

Die combinatie is belangrijk omdat een probleem verschillende oorzaken kan hebben.

Misschien ontbreken duidelijke afspraken. Misschien beschikken planners niet over voldoende kennis. Misschien ondersteunt het planningssysteem het gewenste proces onvoldoende. Of ongeschreven regels en gewoontes binnen de organisatie beïnvloeden hoe er daadwerkelijk wordt gewerkt.

De oplossing hoeft daardoor niet automatisch in het rooster zelf te zitten.

Begin met begrijpen voordat je gaat veranderen

AAG start daarom vaak met een scan. Consultants gaan naar de organisatie en spreken onder andere planners, medewerkers en het management. Vervolgens wordt gekeken naar visie en beleid, proces, systeem en cultuur. Binnen zes tot acht weken wordt in kaart gebracht wat goed gaat en waar verbetering nodig is.

Afhankelijk van de uitkomst kan daarna een verbetertraject volgen waarin die verschillende onderdelen worden aangepakt. Bij grotere organisaties kan eerst met een aantal teams worden gestart, waarna de aanpak breder wordt uitgerold.

Ook borging verdient hier langdurige aandacht volgens Marjoke. Zij geeft aan dat dit bij trajecten een halfjaar tot een jaar nodig kan hebben voordat de nieuwe werkwijze volledig binnen een organisatie is ingebed.

Van roosterprobleem naar capaciteitsvraagstuk

 

Een roosterprobleem oplossen blijft soms noodzakelijk. Maar als dezelfde verstoringen steeds terugkeren, is het volgens deze benadering zinvol om verder te kijken.

Niet: hoe krijgen we het rooster deze week rond? Maar: hoe willen we onze capaciteit organiseren zodat we structureel beter kunnen plannen?

Dat gesprek begint niet bij het rooster. Het begint bij de visie van de organisatie.

Meer weten? Neem contact op met Marjoke

Meer weten over Marjoke trending_flat

Marjoke Dijkema

senior consultant capaciteit, planning & beheer

Meer nieuws & inspiratie