Een schone kamer, eten en drinken, een gebouw dat goed functioneert. Het zijn facilitaire onderwerpen, maar in een zorgorganisatie raken ze rechtstreeks aan cliënten én zorgmedewerkers. Volgens Mathijs Ras, senior adviseur Facilitair & Inkoop bij AAG, is de scheidslijn tussen facilitair en het primaire zorgproces daarom lang niet zo scherp als soms wordt gedacht.
“Je kunt je zelfs afvragen of je het van elkaar kunt scheiden. Het hangt zo aan elkaar vast. Het één kan niet zonder het ander.”
En juist daarom is het belangrijk om facilitaire vraagstukken niet afzonderlijk op te lossen.
In de zorg raakt facilitair direct de cliënt
Veel facilitaire diensten bestaan ook buiten de zorg. Denk aan schoonmaak, eten en drinken, was en linnengoed, huisvesting en vastgoed.
Het grote verschil zit volgens Mathijs in de verwevenheid met het primaire proces. In een kantooromgeving wordt een gebouw aan het einde van de werkdag grotendeels verlaten. In een zorginstelling wonen of verblijven mensen er.
Daarmee hebben facilitaire keuzes direct invloed op hun dagelijkse omgeving.
Een kamer die niet goed wordt schoongemaakt raakt de cliënt. Een storing aan het gebouw eveneens. En ook de zorgmedewerker ondervindt daar de gevolgen van.
Facility Management staat daarmee niet naast de zorg, maar is er nauw mee verbonden.
Een veranderende cliënt vraagt om andere facilitaire concepten
Dat betekent ook dat Facility Management mee moet veranderen wanneer de zorg verandert.
Mathijs noemt in het interview het voorbeeld van de verpleeghuiszorg. Doordat mensen langer thuis blijven wonen, verandert volgens hem de groep cliënten die uiteindelijk in een verpleeghuis terechtkomt. Facilitaire concepten die eerder goed aansloten, hoeven daardoor niet automatisch bij de huidige situatie te passen.
Hij noemt samen koken als voorbeeld. Wat eerder vanuit de gekozen manier van wonen en leven passend kon zijn, is niet vanzelfsprekend haalbaar voor cliënten die daar fysiek of cognitief niet toe in staat zijn.
Daarom moet een facilitaire professional volgens Mathijs feeling blijven houden met wat er binnen de zorg gebeurt, maar bijvoorbeeld ook met technologische ontwikkelingen.
Begin bij de cliënt en het zorgproces
De integrale blik wordt heel concreet bij nieuwbouw.
Een gebouw kan op papier goed ontworpen zijn, maar uiteindelijk moeten cliënten en medewerkers ermee kunnen werken en leven. Daarom vindt Mathijs het belangrijk om de zorgpraktijk bij het ontwerp te betrekken en zaken waar mogelijk in een proefopstelling of kleinschalige omgeving te testen.
Is er voldoende ruimte om met een rolstoel te draaien? Staat een kast op een logische plek? Staat apparatuur niet in de looproute? En ondersteunt de omgeving de werkprocessen gedurende de verschillende momenten van de dag?
Volgens Mathijs kan Facility Management daarin de verbinding leggen tussen vastgoed en zorg.
“Wij kunnen wel iets bedenken, maar als het voor de zorg niet werkt, dan schiet dat niet op.”
Die verbinding gaat verder dan vastgoed
Ook binnen de rest van de bedrijfsvoering lopen processen over afdelingen heen.
Mathijs ziet in de praktijk nog regelmatig een manier van denken vanuit afzonderlijke silo’s: HR, ICT en Facilitair kijken ieder vanuit het eigen domein. Terwijl processen voor medewerkers en cliënten juist dwars door die afdelingen heen lopen.
Een integrale servicedesk is daarvan een voorbeeld. Een zorgmedewerker met een vraag zou volgens hem niet eerst hoeven uitzoeken of die vraag bij HR, ICT of Facilitair thuishoort. Eén ingang kan ervoor zorgen dat de vraag op de juiste plek terechtkomt.
Dat bespaart volgens hem tijd en gedoe en ontzorgt de zorgmedewerker.
Van facilitaire afdeling naar integrale bedrijfsvoering
De vraag is dan niet meer uitsluitend: hoe organiseren we onze facilitaire dienstverlening?
Interessanter wordt:
- Hoe ondersteunen facilitaire processen de zorg?
- Welke activiteiten kunnen zorgmedewerkers uit handen worden genomen?
- Hoe organiseren we processen zo eenvoudig mogelijk?
- En hoe zorgen we dat HR, ICT, Facilitair en andere disciplines niet ieder afzonderlijk optimaliseren?
- Het helpt daarbij om de cliënt als uitgangspunt te nemen en vanuit een gezamenlijke visie te werken.
Want wanneer ondersteunende processen eenvoudiger worden, ontstaat er minder gezoek en gedoe. En juist die tijd kan weer worden besteed aan waar een zorgorganisatie voor bedoeld is: de cliënt.
Meer weten? Neem contact op met Mathijs
Meer weten over Mathijs
Mathijs Ras
senior adviseur