Cliënten met steeds complexere zorgvragen, cao-stijgingen en steeds krappere financiële ruimte vergroten de noodzaak van een doelmatig personeelsbudget. Tegelijkertijd maak je vandaag keuzes voor de zorg van morgen.
Toch worden deze ontwikkelingen vaak afzonderlijk bekeken. Productie wordt gevolgd in rapportages, personeelskosten worden besproken tijdens de maandafsluiting en formatie wordt pas onderwerp van gesprek zodra de bezetting knelt.
Daardoor kunnen zorgvraag, benodigde inzet en beschikbare middelen uit balans raken.
Maar hoe weet je eigenlijk hoeveel inzetbare zorguren je hebt op basis van je zorgvraag? En welke formatie daar vervolgens bij past?
Het gesprek begint vaak te laat
Veranderingen in zorgvraag, benodigde inzet en budget worden vaak pas zichtbaar wanneer bijsturen lastiger is geworden.
Een locatie krijgt bijvoorbeeld steeds meer cliënten met complexere zorgvragen. Tegelijkertijd lukt het niet om vacatures in te vullen en worden gaten in de roosters opgevangen door PNIL’ers. Moet de formatie worden uitgebreid, het zorgconcept worden aangepast of ligt een andere oplossing meer voor de hand?
De gevolgen worden zichtbaar in de personeelskosten, de werkdruk binnen teams of het financiële resultaat.
Tegen die tijd zijn de keuzes vaak al voor je gemaakt.
Het grootste risico is niet dat de kosten stijgen, maar dat ontwikkelingen te laat zichtbaar worden.
Formatie is meer dan een HR-vraagstuk
Formatie wordt regelmatig benaderd als een vraagstuk van vacatures, bezetting en roosters. In werkelijkheid raakt het veel meer onderdelen van de organisatie.
Een verandering in de cliëntenmix heeft gevolgen voor de benodigde inzet. Een nieuwe contractafspraak beïnvloedt de beschikbare financiële ruimte. Een beleidswijziging kan leiden tot een andere behoefte aan zorguren en daarmee tot een andere personeelsinzet.
Formatie is daarmee niet alleen een personeelsvraagstuk, maar ook een vraagstuk van zorginhoud, bedrijfsvoering en financiën.
Juist daarom is een integrale benadering zo belangrijk.
Het juiste gesprek voeren
In gesprekken met zorgorganisaties komen vaak dezelfde vragen naar voren:
- Welke inzet is nodig om aan de zorgvraag te voldoen?
- Welk personeelsbudget is beschikbaar voor deze inzet?
- Past de huidige formatie daarbij?
- Kunnen we deze formatie ook op langere termijn betalen?
- Wat betekent een verandering in de cliëntenmix voor de benodigde inzet?
- Welke impact heeft een cao-verhoging op onze personeelskosten?
- Wat gebeurt er als de productie of zorgzwaarte verandert?
Het zijn vragen die niet met één standaardrapportage te beantwoorden zijn.
Om het juiste gesprek te kunnen voeren, is inzicht nodig in de relatie tussen zorgvraag, benodigde inzet, beschikbare middelen en formatie. Pas wanneer die samenhang zichtbaar wordt, ontstaat een stevige basis voor keuzes over capaciteit, kwaliteit van zorg en financiële haalbaarheid.
Van zorgproductie naar formatie
Vanuit die behoefte heeft AAG het Formatiemodel ontwikkeld.
Het vertrekpunt van het model is de zorgproductie. Op basis daarvan wordt berekend hoeveel normuren nodig zijn om de afgesproken zorg te leveren. Vervolgens wordt inzichtelijk welk personeelsbudget beschikbaar is om deze inzet te financieren. Pas daarna wordt duidelijk welke formatie binnen deze kaders passend én betaalbaar is.
Zo brengt het model de relatie tussen zorgproductie, normuren, personeelsbudget en formatie samen. Dat geeft niet alleen inzicht in de huidige situatie, maar ook in de mogelijke gevolgen van keuzes voor de toekomst.
Daarnaast kunnen verschillende scenario’s naast elkaar worden gezet. Wat gebeurt er wanneer de cliëntenmix verandert? Wat betekent een stijging van de zorgzwaarte? Welke impact heeft een cao-verhoging of een verandering in productiviteit?
Door verschillende scenario’s door te rekenen, worden de gevolgen van ontwikkelingen zichtbaar en kunnen organisaties beter onderbouwde keuzes maken.
Niet achteraf verklaren, maar vooraf begrijpen
De komende jaren zullen zorgorganisaties naar de juiste balans tussen zorgvraag, inzet en financiële haalbaarheid moeten blijven zoeken.
Dat vraagt om meer dan afzonderlijk inzicht in bezetting of budget. Het vraagt juist om inzicht in de samenhang daartussen.
Organisaties die deze samenhang zichtbaar maken, kunnen ontwikkelingen eerder signaleren, beter onderbouwde keuzes maken en tijdig bijsturen wanneer omstandigheden veranderen.
Want uiteindelijk gaat grip op formatie niet over het tellen van fte’s.
Het gaat erom dat je begrijpt welke zorgvraag moet worden ingevuld, hoeveel inzet daarvoor nodig is, welk budget beschikbaar is en welke formatie daarbij past.
Meer weten?
Het Formatiemodel helpt zorgorganisaties om de relatie tussen zorgproductie, normuren, personeelsinzet en personeelsbudget inzichtelijk te maken. Ook kunnen verschillende scenario’s worden doorgerekend om de impact van ontwikkelingen op de betaalbaarheid van de formatie te bepalen.
Lees meer over het Formatiemodel van AAG of vraag een demo aan.
Meer weten? Neem contact op met Laura
Meer weten over Laura
Laura Janssen
business consultant